ΣΚΠΚ: Σχεδόν Κάθετης Πτώσης Κύμα - NVIS

Τι είναι ΣΚΠΚ;

Ποια τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του ΣΚΠΚ

Ποιο είδος κεραίας λειτουργεί σωστά για το ΣΚΠΚ

Πως επιλέγουμε μια συχνότητα για ΣΚΠΚ εκπομπή

Τι είναι ΣΚΠΚ;

ΣΚΠΚ, ή Σχεδόν Κάθετης Πτώσης Κύμα ακτινοβολίας αναφέρεται σε έναν τρόπο μετάδοσης ο οποίος συμπεριλαμβάνει την χρήση κεραιών με υψηλή γωνία ακτινοβολίας, πλησιάζοντας ή φτάνοντας τις 90 μοίρες, μαζί με την επιλογή της κατάλληλης συχνότητας, χαμηλότερα της κρίσιμης συχνότητας, δια να επιτύχουμε αξιόπιστες επικοινωνίες πάνω από μια ακτίνα 0- 350 χλμ. Το ΣΚΠΚ αρχικά αξιολογήθηκε από τον στρατό των ΗΠΑ στην Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ κατά την διάρκεια του πολέμου στα μέσα τις δεκαετίας του ‘60. Ανακάλυψαν τότε, ότι φορητοί σταθμοί ασυρμάτου οι οποίοι χρησιμοποιούσαν κεραίες παράλληλες με το έδαφος μπορούσαν να επικοινωνήσουν περισσότερο αξιόπιστα με τις βάσεις τους. Η ισχύς των σημάτων μπορεί να ήταν μικρότερη χρησιμοποιώντας υψηλή γωνία ακτινοβολίας αλλά, οι επικοινωνίες ήταν πιο αξιόπιστες, λιγότερες υποκείμενες στο Fading και συνεχείς μεταξύ των σταθμών. Αυτό συνέβαινε διότι η μεταξύ των σταθμών μορφολογία του εδάφους έκανε την λιγότερη δυνατή απορρόφηση της ακτινοβολίας. Εδαφικά εμπόδια όπως, λόφοι, βουνά, ζούγκλα, κατοικημένες περιοχές με ψηλά κτίρια δεν ήταν πλέον εμπόδια στην διάδοση όταν χρησιμοποιούσαν ΣΚΠΚ τεχνικές.

Για αποστάσεις έως και 500χλμ ανάμεσα σε δύο σταθμούς ασυρμάτου, χρησιμοποιείται μια ανάκλαση στο F στρώμα και γωνία εκπομπής οι 45 μοίρες ή και μεγαλύτερη. Δεν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιηθούν Π/Δ μεγάλης ισχύος. Τα τυπικά ραδιοερασιτεχνικά 100 Watt είναι αρκετά. Είναι όμως απαραίτητο όλοι οι σταθμοί σε ένα ραδιοδίκτυο ΣΚΠΚ να χρησιμοποιούν κεραίες οι οποίες να είναι παράλληλες με το έδαφος και οι συχνότητες να έχουν προκύψει από ένα πρόγραμμα προβλέψεως διαδόσεως έτσι ώστε να έχουμε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα.

Μολονότι δεν έχουν ακούσει όλοι οι ραδιοερασιτέχνες τον όρο ΣΚΠΚ, πολλοί έχουν δουλέψει με αυτόν τον τρόπο σε επαφές στα 160 ή στα 80 μέτρα την νύκτα ή στα 80 μέτρα ή στα 40 μέτρα την ημέρα. Ίσως και να έχουν σκεφτεί ότι αυτές οι κοντινές επαφές είχαν να κάνουν με την χρήση του Κύματος επιφανείας, αλλά πολλές από αυτές τις επαφές δεν είχαν να κάνουν τίποτα με το Κύμα Επιφανείας διότι σε περίπτωση ύπαρξης του ΚΕ μάλλον ζημιά γίνεται παρά βοήθεια. Επισταμένη εξερεύνηση του ΣΚΠΚ γίνεται χρησιμοποιώντας εγκαταστάσεις κεραιών με τις οποίες έχουμε ισορροπία μεταξύ του μηδενισμού του ΚΕ (όπου και χαμηλή γωνία ακτινοβολίας) και μεγιστοποίησης του ΣΚΠΚ (πολύ υψηλή γωνία ακτινοβολίας).

Σαν ραδιοερασιτέχνες, πολύ συχνά ακολουθούμε πιστά την συμβουλή: σήκωσε την κεραία σου όσο πιο ψηλά μπορείς! Το κάνουμε αυτό μαζί με άλλα πράγματα (όπως η επιλογή κεραιών οι οποίες έχουν χαμηλή γωνία ακτινοβολίας) στην προσπάθεια να μεγιστοποιήσουμε την απόσταση με την οποία μπορούμε να επικοινωνήσουμε. Μια κεραία ειδικά με μεγάλη γωνία ακτινοβολίας συχνά χαρακτηρίζεται εσφαλμένα σαν συννεφοθερμαντήρας, με το σκεπτικό πάντα ότι αν το σήμα δεν ακτινοβολείτε σε χαμηλή γωνία ακτινοβολίας τότε πάει χαμένο και ¨ζεσταίνει τα σύννεφα¨. Για το ΣΚΠΚ εμείς παραβλέπουμε αυτήν την συμβουλή και αντίθετα επιλέγουμε τεχνικές οι οποίες θα μεγιστοποιήσουν όχι το DX αλλά, θα μας επιτρέψουν να έχουμε αξιόπιστες επικοινωνίες με άλλους σταθμούς σε μια ακτίνα 0-400 χλμ.

Δεν κάνει οποιαδήποτε συχνότητα για εκπομπή ΣΚΠΚ. Επιτυχημένη ΣΚΠΚ εκπομπή εξαρτάται από την ικανότητα να επιλέξουμε ή να βρούμε (μέσω δοκιμών), μια συχνότητα η οποία θα ανακλάται από την ιονόσφαιρα ακόμα και αν η γωνία ακτινοβολίας είναι σχεδόν κάθετη. Αυτές οι συχνότητες συνήθως κυμαίνονται μεταξύ 2-10 MHz, αν και μερικές φορές το όριο μπορεί να είναι υψηλότερα. Το μυστικό είναι να επιλέξουμε μια συχνότητα οι οποία να είναι χαμηλότερη από την τρέχουσα κρίσιμη συχνότητα ( η υψηλότατη συχνότητα την οποία το F στρώμα θα ανακλά σε μια μέγιστη –90 μοίρες- γωνίας πρόσκρουσης) αλλά, όχι τόσο χαμηλά από την κρίσιμη συχνότητα έτσι ώστε το D ή και το E στρώμα να ανακατέψουν τα πράγματα.

Υπάρχουν δύο κυρίως τύποι διάδοσης στα HF, γνωστοί σαν «Κύμα Εδάφους» και σαν «Κύμα Χώρου ή Ανακλάσεως». Διάδοση με ΚΕ έχουμε όταν ο σταθμός λήψεως είναι πολύ κοντά με τον σταθμό εκπομπής και έτσι είμαστε σε θέση να λάβουμε το σήμα του σταθμού εκπομπής το οποίο έρπει του εδάφους. Η εμβέλεια του ΚΕ εξαρτάται από το είδος της κεραίας του εκπέμποντος σταθμού, τα χαρακτηριστικά του εδάφους μεταξύ των δύο σταθμών και από άλλους παράγοντες. Η απόσταση αυτή μπορεί να είναι από 5-40 χλμ. Αποστάσεις πέρα από την εμβέλεια του ΚΕ καλύπτονται από το Κύμα Ανακλάσεως. ΚΑ είναι τα κύματα τα οποία ακτινοβολούνται με κάποια γωνία από την κεραία μας και (ελπίζοντας) ανακλώνται από την ιονόσφαιρα γυρίζοντας στην γη ακόμα μακρύτερα.

Η ιονόσφαιρα είναι μια περιοχή η οποία ευρίσκεται σε μεγάλο υψόμετρο στην ατμόσφαιρα της γης και η οποία αποτελείται από άτομα αερίων τα οποία έχουν διασπαστεί σε ιόντα. Ο ήλιος είναι η πηγή της ιονιζούσης ενέργειας έτσι, η κατάσταση της ιονόσφαιρας εξαρτάται από την ώρα της ημέρας, την εποχή του έτους, τον 11χρονο ηλιακό κύκλο και την περιστροφή του ήλιου ανά 27 ημέρες. Τα ιονοσφαιρικά στρώματα της ατμόσφαιρας τα οποία επηρεάζουν την ραδιοφωνική μετάδοση είναι τα D, E και F στρώματα. Δεν είναι επί του προκειμένου να αναλύσουμε τον ρόλο τους. Εάν σας ενδιαφέρει το θέμα υπάρχουν πάμπολλα βιβλία για διάβασμα με πρώτο και καλύτερο το ARRL Handbook. Με δύο κουβέντες το F στρώμα είναι αυτό το οποίο ανακλά τα ραδιοκύματα προς την γη, ενώ το D τα απορροφά. Το δε E στρώμα ή βοηθά ή αποσβένει.

Η διάδοση μεγάλων αποστάσεων των ραδιοκυμάτων επιτυγχάνεται με το να ανακλαστούν από την ιονόσφαιρα γυρίζοντας έτσι στην γη σε κάποια απόσταση από το σημείο ακτινοβολίας. Ραδιοκύματα τα οποία έχουν εκπεμφθεί με χαμηλή γωνία ακτινοβολίας θα πάνε αρκετά μακριά πριν τελικά διεισδύσουν στην ιονόσφαιρα όπου, κτυπώντας την ιονόσφαιρα με μικρή γωνία θα επιστρέψουν την γη ξανά ακόμα πιο μακριά από το σημείο εκπομπής. Καθώς η γωνία ακτινοβολίας μεγαλώνει, τα ραδιοκύματα κτυπούν την ιονόσφαιρα με μεγαλύτερη γωνία επιστρέφοντας στην γη σε κοντινότερη απόσταση από το σημείο εκπομπής. Για μία δεδομένη συχνότητα και με δεδομένη την κατάσταση της ιονόσφαιρας, υπάρχει μία μέγιστη γωνία πρόσκρουσης κατά την οποία η ιονόσφαιρα αντανακλά τα ραδιοκύματα πίσω στην γη. Ραδιοκύματα τα οποία θα κτυπήσουν την ιονόσφαιρα με μεγαλύτερη γωνία πρόσκρουσης από την δεδομένη μέγιστη γωνία δεν θα ανακλαστούν καθόλου αλλά θα συνεχίσουν στο διάστημα. Η περιοχή της γης στην οποία γίνεται η ανάκλαση θα την ονομάσουμε «ζώνη ανάκλασης» ( εκτός και αν είμαστε τόσο κοντά στην πηγή του εκπεμπόμενου σήματος έτσι ώστε να λαμβάνουμε το ΚΕ). Ζώνη ανάκλασης αποτελείται από περιοχές της γης οι οποίες είναι έξω από την εμβέλεια του ΚΕ του σταθμού ασυρμάτου αλλά όχι τόσο μακριά έτσι ώστε να λαμβάνουμε ανακλάσεις του ΚΑ.

Οι τεχνική ΣΚΠΚ επικεντρώνεται σε περιοχές οι οποίες είναι συχνά μέσα στην Ζώνη Ανάκλασης. Το σκεπτικό είναι να εκπέμπουμε ένα ραδιοκύμα σε μία συχνότητα οι οποία είναι χαμηλότερη από την κρίσιμη συχνότητα, σε μια σχεδόν κάθετη γωνία, και να έχουμε το ραδιοκύμα να ανακλάτε από την ιονόσφαιρα με μεγάλη γωνία πρόσκρουσης έτσι ώστε να γυρίζει στην γη σε σχετικά κοντινή απόσταση. Φυσικά καμία κεραία δεν ακτινοβολεί όλο το ραδιοκύμα σε μία μόνο γωνία οπότε, το καλύτερο που έχουμε να πάρουμε είναι ένα εύρος από γωνίες, ξεκινώντας από την απόλυτα κάθετη έως την σχετικά κάθετη. Το ποσοστό του ραδιοκύματος το οποίο ακτινοβολείτε κάθετα ή σχεδόν κάθετα, ακτινοβολείται πίσω στην γη σε μια ακτίνα η οποία ορίζεται από την χαμηλότερη γωνία κατά την οποία η κεραία μας εκπέμπει το μέγιστο ραδιοκύμα. Απορρόφηση από το D στρώμα και άλλοι παράγοντες ορίζουν πια θα είναι η μικρότερη συχνότητα χαμηλότερα από την οποία το ραδιοκύμα δεν θα είναι πλέον χρήσιμο όπως και έως πια απόσταση θα μπορούμε να ακουστούμε.

Σε περιοχές οι οποίες είναι μέσα στην εμβέλεια του Κύματος Επιφανείας του εκπέμποντος σταθμού, η παρουσία αυτή μπορεί να παρεμβληθεί με το ανακλώμενο Κύμα Χώρου. Κάλλιστα όμως μπορεί και να βοηθήσει. Βασικά όλα εξαρτώνται από το αν το Κύμα Εδάφους και το Κύμα Χώρου καταφθάνουν σε φάση, εκτός φάσης ή κάπου μεταξύ και από την σχετική ισχύ τους. Εάν το Κύμα Εδάφους φτάνει με την ίδια ισχύ του Κύματος Χώρου και τα δύο είναι εκτός φάσης τότε, το σήμα θα εξαφανιστεί. Αφού το ύψος της ιονόσφαιρας αλλάζει με την ώρα, δεν μπορούμε να κάνουμε μια επιτυχή ρύθμιση της φάσης με αποτέλεσμα το λαμβανόμενο σήμα να φθίνει. Γι’ αυτόν τον λόγο το καλύτερο είναι να ελαχιστοποιήσουμε το Κύμα Επιφανείας όταν χρησιμοποιούμε ΣΚΠΚ τεχνική έτσι ώστε να μην υπάρχει παρεμβολή με το Κύμα Χώρου.

Αν και έως τώρα επικεντρωθήκαμε στην εκπομπή του σήματος, υπάρχει και μερικά αντίστοιχα πλεονεκτήματα στην λήψη χρησιμοποιώντας την ΣΚΠΚ τεχνική. Το πρώτο από αυτά είναι, ότι αφού η κεραία μας ευνοεί την υψηλή γωνία ακτινοβολίας σήματος, θα ευνοήσει και την λήψη σημάτων προερχομένων με μεγάλη γωνία ακτινοβολίας. Είναι λογικό όταν μία κεραία βελτιστοποιείται να εκπέμπει σε μεγάλη γωνία χρησιμοποιώντας το ΣΚΠΚ να είναι ταυτόχρονα βέλτιστη στο να λαμβάνει το Κύμα Χώρου το οποίο φτάνει με μεγάλη κι αυτό γωνία. Ένα άλλο πλεονέκτημα είναι ότι αν η κεραία δεν εκπέμπει Κύμα Εδάφους δεν θα λαμβάνει και το Κύμα αυτό δυνατά με αποτέλεσμα λιγότερο Fading. Όταν όλοι οι σταθμοί χρησιμοποιούν κεραίες οι οποίες είναι κατασκευασμένες για ΣΚΠΚ υπάρχει μια αποδεδειγμένη βελτίωση και στην εκπομπή και στην λήψη με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι πιθανότητες για αξιόπιστες επικοινωνίες. Πράγμα που είναι και το ζητούμενο.

Υπάρχει και ένα ακόμα μοναδικό πλεονέκτημα του ΣΚΠΚ για την λήψη. Οι συχνότητες οι οποίες είναι χρήσιμες για ΣΚΠΚ ( συνήθως 2-10Mhz) είναι οι ίδιες συχνότητες οι οποίες είναι οι πιο επιδεκτικές στον ατμοσφαιρικό θόρυβο. Μία κύρια πηγή ατμοσφαιρικού θορύβου είναι οι ηλεκτρικές καταιγίδες. Είτε μακρινές, είτε κοντινές. Οι κοντινές βέβαια είναι οι χειρότερες. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο θόρυβος που ακούμε στον δέκτη μας είναι το άθροισμα του θορύβου από μακρινές πηγές το οποίο ακτινοβολείται προς την κεραία λήψεως. Αν αυτή η κεραία είναι κατασκευασμένη για ΣΚΠΚ θα δέχεται ως επί το πλείστον σήματα τα οποία έχουν εκπεμφθεί από κοντινές σχετικά περιοχές με μεγάλη γωνία απορρίπτοντας έτσι σήματα, στατικά και άλλες πηγές θορύβου από πολύ μακρινές περιοχές. Αποτέλεσμα είναι ένας πολύ καλός συντελεστής σήματος προς θόρυβο.

Συχνά παίρνοντας μέτρα έτσι ώστε να βελτιώσουμε την ΣΚΠΚ ενός σταθμού ασυρμάτου καταφέρνουμε επίσης και την μείωση των επιπέδων θορύβου. Μερικές φορές βέβαια αυτή η μείωση είναι σε βάρος της ισχύος των λαμβανόμενων σημάτων ( όχι πια ¨σε ακούω 9+ 32.4db ή σε ακούω 9+28.7db¨ !!!)και έχουμε σαν αποτέλεσμα ένα δίκτυο επικοινωνιών το οποίο έχει χαμηλότερα επίπεδα σημάτων αλλά και κατά πολύ χαμηλότερα επίπεδα θορύβου με ένα ακόμα καλύτερο συντελεστή σήματος προς θόρυβο το οποίο σε άλλη περίπτωση θα το επιτυγχάναμε με μεγιστοποίηση της εκπομπής.

Έτσι, επιλέγοντας μια συχνότητα χαμηλότερα από την κρίσιμη συχνότητα, αλλά όχι πολύ χαμηλότερα, και επιλέγοντας μια κεραία η οποία η οποία ακτινοβολεί Κύμα Χώρου με μεγάλη γωνία και ελαχιστοποιεί το Κύμα Εδάφους και την λήψη του θορύβου, καταφέρνουμε να έχουμε αξιόπιστες επικοινωνίες σε μια ακτίνα από 0 έως 400 περίπου χλμ. Επικοινωνίες οι οποίες είναι συχνά πρόκληση για τους Ραδιοερασιτέχνες των Βραχέων.

Ποια τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του ΣΚΠΚ;

Ανάμεσα στα πολλά πλεονεκτήματα του ΣΚΠΚ είναι:

Το ΣΚΠΚ καλύπτει την περιοχή στην οποία γίνεται η αναπήδηση του σήματος (skip zone) και η οποία συνήθως είναι πολύ μακριά για να γίνει λήψη του Κύματος Εδάφους αλλά, όχι τόσο μακριά έτσι ώστε να γίνει λήψη του Κύματος Χώρου τα οποία ανακλώνται από την ιονόσφαιρα.

Το ΣΚΠΚ δεν απαιτεί υποδομή όπως, αναμεταδότες ή δορυφόρους. Δύο σταθμοί οι οποίοι εφαρμόζουν ΣΚΠΚ τεχνικές μπορούν να έχουν αξιόπιστες επαφές χωρίς την βοήθεια κάποιου τρίτου.

Η καθαρή ΣΚΠΚ ακτινοβολία είναι σχεδόν απαλλαγμένη από διαλείψεις.

Κεραίες βελτιστοποιημένες για το ΣΚΠΚ είναι συνήθως χαμηλές. Απλά δίπολα δουλεύουν μια χαρά. Μια καλή ΣΚΠΚ κεραία μπορεί να σηκωθεί εύκολα, σε σύντομο χρονικό διάστημα και από πολύ λίγους ανθρώπους (έως και έναν!).

Βαθουλώματα και κοιλάδες δεν είναι πρόβλημα για την ΣΚΠΚ διάδοση.

Το σκέλος (path) προς και από την ιονόσφαιρα είναι μικρό και ευθεία με αποτέλεσμα, χαμηλότερες απώλειες οφειλόμενες σε συντελεστές όπως η απορρόφηση από το D στρώμα.

Οι ΣΚΠΚ τεχνικές μπορούν δραματικά να μειώσουν τον θόρυβο και την παρεμβολή έχοντας σαν αποτέλεσμα, βελτιωμένο συντελεστή σήματος προς θόρυβο.

Με βελτιωμένο τον συντελεστή θορύβου και μικρές απώλειες σκέλους (path losses), το ΣΚΠΚ δουλεύει αρκετά καλά με χαμηλή ισχύ.

Μειονεκτήματα της λειτουργίας ΣΚΠΚ περιλαμβάνουν:

Για τα καλύτερα αποτελέσματα πρέπει και οι δύο σταθμοί να έχουν βελτιστοποιηθεί για ΣΚΠΚ. Εάν ο ένας έχει την κεραία του βελτιστοποιημένη για Κύμα Εδάφους ή DX ενώ ο άλλος δίνει έμφαση στην ΣΚΠΚ λειτουργία τα αποτελέσματα θα είναι μάλλον πενιχρά. Οι περισσότεροι ραδιοερασιτέχνες έχουν κεραίες οι οποίες μπορούν να δουλέψουν ΣΚΠΚ για τον απλούστατο λόγω του ότι είναι δίπολα σε χαμηλό ύψος. Πρόβλημα θα υπάρξει με τις πραγματικά χαμηλής γωνίας ακτινοβολίας κάθετες.

Το ΣΚΠΚ δεν δουλεύει σε όλες τις συχνότητες των βραχέων. Μέριμνα θα πρέπει να υπάρξει έτσι ώστε να διαλέξουμε την σωστή συχνότητα για ΣΚΠΚ και οι καλύτερες συχνότητες για αυτό είναι αυτές που ο ατμοσφαιρικός θόρυβος είναι πρόβλημα, τα μήκη των κεραιών μεγάλα και το εύρος μπάντας σχετικά μικρό για ψηφιακές επικοινωνίες.

Λόγο των διαφορών στην διάδοση από την ημέρα στην νύκτα το λιγότερο δύο διαφορετικές συχνότητες θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για την αξιόπιστη 24ωρη επικοινωνία.

Τι κεραία δουλεύει καλά στο ΣΚΠΚ;

Δίπολο

Άλλη μια φορά η παλιά καλή μας κεραία αποδεικνύεται αξιόπιστη. Μία από τις πιο αποτελεσματικές κεραίες για ΣΚΠΚ είναι ένα δίπολο στερεωμένο σε ύψος 0.1 έως 0.25 του μήκους κύματος από το έδαφος. Όταν ένα δίπολο έρθει τόσο κοντά στο έδαφος μερικά ενδιαφέροντα πράγματα συμβαίνουν. Το πιο ενδιαφέρον απ΄ όλα, απ΄ την σκοπιά του ΣΚΠΚ, είναι ότι η γωνία ακτινοβολίας πάει επάνω. Στην περιοχή του 0.1 έως και 0.25 μήκη κύματος πάνω από το έδαφος, η κάθετη και η σχεδόν κάθετη ακτινοβολία πλησιάζει το μέγιστο σε βάρος της χαμηλής γωνίας ακτινοβολίας την οποία και θέλουμε να μειώσουμε για το ΣΚΠΚ. Ένα δίπολο μπορεί να δουλέψει και σε χαμηλότερα ύψη με αποτέλεσμα μια μείωση στο κάθετο κέρδος αλλά μια ταυτόχρονη μείωση στον θόρυβο και στις μακρινές παρεμβολές. Επίσης ύψη 1.5 έως και 3 μέτρα δεν είναι ασυνήθιστα σε ΣΚΠΚ συστήματα και μερικοί Ραδιοερασιτέχνες χρησιμοποιούν δίπολα χαμηλά έως και 70 εκατοστά με καλά αποτελέσματα (σχετικά ασθενή σήματα αλλά, χαμηλό επίπεδο θορύβου).

Ένα άλλο ενδιαφέρον πράγμα το οποίο συμβαίνει με τα πολύ χαμηλά δίπολα είναι ότι η αντίσταση του σημείου τροφοδοσίας πέφτει χαμηλά. πολύ πιθανά είναι να έχουμε αποδεκτά στάσιμα με την γραμμή των 50 Ωμ. Πάρτε και το τιούνερ μαζί σας για κάθε περίπτωση αλλά, το πιο πιθανό είναι να μην το χρειασθείτε.

Άλλο ένα ακόμα πλεονέκτημα των χαμηλών δίπολων είναι ότι κρεμιούνται εύκολα. Το να βρει κανείς ένα δέντρο με χαμηλά κλαδιά είναι εύκολο και ακόμα ευκολότερο είναι να βρει από την άλλη μεριά έναν θάμνο. Ιστοί φτιαγμένοι από PVC είναι αρκετά βολικοί σε αυτά τα ύψη. Πολύ χαμηλά δίπολα μπορούν να στερεωθούν σε κώνους της τροχαίας ή σε τρίποδα φτιαγμένα από PVC ή από ξύλο και δεμένα μεταξύ τους.

Με εξαίρεση τα πολύ χαμηλά δίπολα, τα περισσότερα δίπολα θα έχουν ένα κέρδος 2db ως προς την κάθετη γωνία αν αφήσουμε το κέντρο τους να «πέσει» κάπου περισσότερο από ένα μέτρο. Επιτρέποντας στο κέντρο του διπόλου να «πέσει» σημαίνει ότι τα άκρα του διπόλου δεν θα πρέπει να είναι τόσο σταθερά-στιβαρά , πράγμα που κάνει την τοποθέτηση ενός καλού ΣΚΠΚ δίπολου ακόμα πιο εύκολη.

Ανεστραμμένο Βε

Ο κοντινός ξάδελφος του διπόλου, το ανεστραμμένο βε, είναι άλλη μια καλά κεραία για ΣΚΠΚ η οποία είναι ακόμα απλούστερη στην στήριξη της. Μια ανεστραμμένου βε θα δουλέψει τόσο καλά όσο και ένα δίπολο στερεωμένη στο ίδιο ύψος και με περιεχόμενη γωνία 120 μοίρες ή και μεγαλύτερη. Μια ανεστραμμένου βε είναι συχνά πιο βολική να κρεμαστεί από ένα δίπολο μιας και απαιτεί ένα μόνο στήριγμα στο κέντρο της.

Αντίβαρα

Η υψηλή γωνία ακτινοβολίας του διπόλου ή του ανεστραμμένου βε, μπορεί να υποβοηθηθεί προσθέτοντας ένα αντίβαρο σύρμα κάτω από αυτό, γύρο στο 5% μεγαλύτερο από το εκπέμπον δίπολο , για χρησιμοποιηθεί σαν ανακλαστήρας. Το βέλτιστο ύψος για ένα τέτοιο σύρμα είναι το 0.15 του μήκους κύματος κάτω από το εκπέμπον στοιχείο αλλά, όταν η κεραία είναι τόσο χαμηλά για να το κάνουμε αυτό, αρκεί να το απλώσουμε πάνω στο έδαφος και η κεραία θα συνεχίσει να είναι αποτελεσματική.

Ένας μαχαιρωτός διακόπτης στο κέντρο του αντίβαρου μπορεί αποτελεσματικά να βγάζει το αντίβαρο από το σύστημα. Αυτή η τεχνική μας επιτρέπει να χρησιμοποιούμε το δίπολο και για μακρινότερες επαφές επίσης. Το αντίβαρο σύρμα θα τοποθετηθεί επί του εδάφους ή τόσο ψηλά ώστε να φτάνουμε τον διακόπτη και το δίπολο θα τοποθετηθεί 0.15λ ψηλότερα από αντίβαρο. Όταν ο διακόπτης είναι κλειστός το κάθετο κέρδος αυξάνεται και ο θόρυβος πέφτει. Όταν ο διακόπτης είναι ανοικτός ευνοούνται τα σήματα με χαμηλότερη γωνίας ακτινοβολίας βελτιώνοντας έτσι την κεραία για όχι ΣΚΠΚ επαφές.

Πως θα επιλέξω μια συχνότητα για λειτουργία ΣΚΠΚ;

Η επιλογή της ιδανικής συχνότητας για ΣΚΠΚ λειτουργία εξαρτάται από πολλές μεταβλητές. Ανάμεσα σε αυτές είναι και η ώρα της ημέρας, η εποχή του έτους, η κατάσταση των ηλιακών κηλίδων, ο τύπος της κεραίας που χρησιμοποιείται, ο ατμοσφαιρικός θόρυβος και η ατμοσφαιρική απορρόφηση. Χρήσιμα βοηθήματα είναι τα προγράμματα πρόβλεψης της διάδοσης, οι on-line χάρτες διάδοσης (από το internet) ή και το dxCluster.

Ένας απλός κανόνας λέει ότι αρχίζουμε και τελειώνουμε την ημέρα μας με τα 80 μέτρα, φτάνοντας τα 30 μέτρα γύρο στο μεσημέρι. Κατά βάση τα 40 μέτρα έχουν την τιμητική τους όλη μέρα. Αν παρ΄ όλα αυτά δεν καταφέρουμε να έχουμε επαφή δοκιμάζουμε και τις διπλανές μπάντες συχνοτήτων. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων θα έχουμε καθημερινές ικανοποιητικές επαφές με το μίνιμουμ δυνατόν του κόπου εγκατάστασης κεραιοσυστημάτων.

Συχνές ερωτήσεις για το ΣΚΠΚ:

1: ΣΚΠΚ δεν είναι, όταν χρησιμοποιούμε οριζόντιες δίπολες κεραίες; Αυτές που οι ερασιτέχνες πάντα χρησιμοποιούσαν; Πια η διαφορά τώρα;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: το ΣΚΠΚ μπορεί να ειδωθεί υπό το πρίσμα «Σκεπτικού Λειτουργίας» και όχι μόνο σαν κεραία. Το σκεπτικό του ΣΚΠΚ είναι να έχουμε αξιόπιστες επικοινωνίες παντού μέσα σε ένα κύκλο διαμέτρου έως και 1000 χλμ, με τον σταθμό μας να ευρίσκεται στο κέντρο αυτού του κύκλου.

2: Πιο είναι το πλεονέκτημα να έχουμε τις κεραίες μας χαμηλά στο έδαφος; Πάντα πίστευα ότι μια κεραία πρέπει να είναι τοποθετημένη όσο πιο ψηλά από το έδαφος είναι δυνατόν.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: σταθμοί οι οποίοι επικοινωνούν μέσω του ΣΚΠΚ μπορεί να ευρίσκονται αρκετά κοντά και να λαμβάνουν και το Κύμα Επιφανείας. Στην περίπτωση αυτή , οι σταθμοί θα λαμβάνουν και το Κύμα Επιφανείας και το Κύμα Ανακλάσεως με αποτέλεσμα μεγάλη παραμόρφωση στην λήψη. Αυτό θα περιλαμβάνει και την multi-path παραμόρφωση λόγο της ακραίας διαφοράς στον χρονισμό των δύο διαδόσεων. Με το να έχουμε τις κεραίες μας χαμηλά στο έδαφος μειώνουμε κατά πολύ την δημιουργία μειώνουμε κατά πολύ την δημιουργία του ΚΕ.

3: Δουλεύει το ΣΚΠΚ με χαμηλής ισχύος Π/Δ (QRP); ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ναι! Κατά βάση οι επικοινωνίες ανάμεσα σε δύο σταθμούς βασίζονται σε τρεις παράγοντες. Την ισχύ, το ύψος της κεραίας και την συχνότητα. Μετά από έρευνες και δοκιμές κεραιοσυστημάτων τα τελευταία χρόνια έχει βρεθεί ότι την μεγαλύτερη σημασία έχει η σωστή επιλογή συχνότητος. Για πιο συγκεκριμένα παραδείγματα και αποτελέσματα θα μιλήσουμε πάρα κάτω.

4: Ποιο είναι το τυπικό εύρος συχνοτήτων για χρήση ΣΚΠΚ;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Συνήθως μεταξύ 2.0 και 10Mhz. Η ακριβής συχνότητα εξαρτάται από τον βαθμό της ηλιακής δραστηριότητος. Η καλύτερη επιλογή συχνότητος μπορεί να γίνει με την βοήθεια ενός προγράμματος προβλέψεων Η/Μ διαδόσεως.

---

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΕΣ (αντιγραφή από το internet)

Μια πραγματική δοκιμή έγινε μεταξύ της WA6UBE και του AA6CF ο οποίος ευρίσκετο στον Άγιο Φραγκίσκο Καλιφόρνια. Το σκεπτικό ήτα η WA6UBE να δουλέψει RTTY στην ραδιοερασιτεχνική μπάντα των 40 μέτρων και ο AA6CF να κρατάει αρχείο της εντάσεως των λαμβανομένων σημάτων. Η WA6UBE θα δοκίμαζε διαφορετικές κεραίες. Το σκεπτικό ήταν να υπάρξει ένα τυφλό τεστ κατά το οποίο ο AA6CF δεν θα ήξερε πια κεραία εκπέμπει την δεδομένη στιγμή. Ο σταθμός της WA6UBE ευρίσκετο σε ένα πάρκο στο Μόργκαν Χιλ της Καλιφόρνιας το οποίο απείχε γύρο στα 120 χλμ από τον AA6CF. Ήταν δε μέσα σε ένα διασκευασμένο στρατιωτικό όχημα και χρησιμοποιούσε τις πάρα κάτω κεραίες:

30 μέτρα οριζόντιο σύρμα δύο μέτρα (2μ!!!) πάνω από το έδαφος και τροφοδοτούμενο από το ένα του άκρο με την βοήθεια ενός Τιούνερ.

5 μέτρα κατακόρυφο στρατιωτικό μαστίγιο συντονιζόμενο με ένα SGC μοντέλο SG230 "smart-tuner". Η βάση της κατακόρυφης αυτής κεραίας ήταν λίγο πάνω από τα 2 μέτρα από το έδαφος.

Το ίδιο στρατιωτικό μαστίγιο σε οριζόντια διάταξη πίσω από το αυτοκίνητο έχοντας το ίδιο ύψος από το έδαφος αλλά και παράλληλα με αυτό.

Όπως προείπα χρησιμοποιήθηκε η μπάντα των 40 μέτρων. Ο μομπάιλ σταθμός ορίσθηκε να εκπέμπει με 50 Watt ένα σταθερό RTTY σήμα. Ο AA6CF θα έπρεπε να κρατά σημειώσεις για την ισχύ των λαμβανομένων σημάτων καθώς γινόταν γρήγορη αλλαγή από την μια κεραία, που προαναφέραμε, στην άλλη.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΤΕΣΤ:
Οι ενδείξεις του S-Meter στον AA6CF για κάθε μια από τις κεραίες ήταν:

Οριζόντια συρματοκεραία = S9

Οριζόντιο μαστίγιο = S9

Κάθετο μαστίγιο = S8

Τελειώνοντας.

Ξεχάστε την παλαιά θεωρεία για το ύψος του διπόλου στις χαμηλές συχνότητες για τις τοπικές επαφές. Η νέα θεωρεία λέγεται ΣΚΠΚ και είναι εδώ για να μας κάνει εύκολη την ζωή.

Πολλά 73’s de M/SV3AUW

ΔΙΠΟΛΑ ΚΑΙ ΤΟ ΥΨΟΣ ΑΥΤΩΝ

Πόσο ψηλά πρέπει να είναι ένα δίπολο ;

Δίπολες κεραίες – ο επηρεασμός του ύψους πάνω από το έδαφος

Συχνά ακούγεται η ερώτηση: πόσο ψηλά πρέπει να είναι το δίπολό μου; Ή αλλιώς, θα δουλέψει καλά το δίπολο μου σε αυτό το ύψος;

Δυστυχώς αυτές οι ερωτήσεις δεν μπορούν ν’ απαντηθούν αν πρώτα δεν πούμε για πια δουλειά θέλουμε το δίπολο, με άλλα λόγια πως σκοπεύουμε να δουλέψουμε με αυτό.

Μερικοί πιθανοί στόχοι για ένα δίπολο μπορεί να είναι:

DX επαφές

Τοπική εργασία: δίκτυα και κουβεντούλα

Κατευθυντικότητα: κέρδος προς μια περιοχή, ή βύθισμα προς μια άλλη

Πολυκατευθυντικότητα.

Αντίσταση στο σημείο τροφοδοσίας 50Ω

Όπως και να ‘χει, έτσι και ξεκαθαρίσετε τι ακριβώς θέλετε να κάνετε με το δίπολο σας, τότε μπορείτε να δείτε μέσα από τα σχήματα ακτινοβολίας αν τελικά θα πετύχετε το ζητούμενο.

Κάνω την υπόθεση ότι οποίος διαβάζει αυτό καταλαβαίνει ότι για DX επαφές απαιτείται χαμηλή γωνία ακτινοβολίας, με επιθυμητό κάποιο κέρδος προς την DX περιοχή.
Δίκτυα και κουβεντούλα, απαιτούν πολύ υψηλότερη γωνία ακτινοβολίας και πολυκατευθυντική εκπομπή. Η απόρριψη μιας συγκεκριμένης περιοχής μπορεί να είναι το ζητούμενο σε ορισμένες περιπτώσεις.

Αντίσταση κοντά στα 50Ω, θα βοηθήσει στον συντονισμό και στην μεταφορά από και προς το κοάξιαλ μας.
Όπως καταλαβαίνετε πολλοί απ’ αυτού του στόχους είναι μοναδικοί και δεν μπορεί να εφαρμοστούν δύο μαζί.
Υπάρχουν πάρα πολλά πράγματα που μπορεί να ζητήσουμε να μας κάνει ένα δίπολο. Αυτά που έχουμε προαναφέρει είναι και αυτά που εξαρτώνται από το ύψος του από το έδαφος. Γι’ αυτό λοιπόν δεν θα επεκταθούμε σε θέματα πολυσυχνοτικής (multiband) λειτουργίας, τροφοδοσία με ανοιχτή γραμμή και τα συναφή. Έτσι ας περιορίσουμε την έρευνα, στο πως τα χαρακτηριστικά ενός διπόλου αλλάζουν μεταβάλλοντας το ύψος του από το έδαφος.
Για να λυθεί αυτό το πρόβλημα κατασκευάσθηκε σαν μοντέλο ένα υποθετικό συρμάτινο δίπολο χρησιμοποιώντας το πρόγραμμα EZNEC (του W7EL). Το μοντέλο αυτό είναι κατά πολύ μέσα στις δυνατότητες επεξεργασίας του προγράμματος. Για όσους μπορεί να ενδιαφέρονται εδόθησαν οι πάρα κάτω προδιαγραφές:

Υλικό: 2.5mm χάλκινο σύρμα

Μήκος: 21.05m

Τύπος εδάφους: καλό (διαγ. 0.005 )
Συχνότητα: 7.00Mhz με κάποια μεταβλητότητα για συντονισμό του δίπολου ανάλογα με τις μεταβολές του ύψους.
το δίπολο υπολογίστηκε για διάφορα ύψη ξεκινώντας από τα .05 του μήκους κύματος (2.15m) έως τα 4 μήκη κύματος (170.7m) πάνω από έδαφος με καλή διαγωγιμότητα. Κάποιος μπορεί να διαφωνήσει με τον υπολογισμό των 170 μέτρων για ένα δίπολο των 40 μέτρων. Μην ξεχνάμε όμως ότι τα στοιχεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε άλλες μπάντες και ένα δίπολο των 10 μέτρων μπορεί άνετα να ανέβει στα 40 μέτρα ύψος.
Ο παρακάτω πίνακας μας δείχνει τα αποτελέσματα. Στις δύο πρώτες στήλες δίνεται το ύψος της κεραίας σε μήκη κύματος και σε μέτρα. Οι δύο επόμενες δείχνουν το μέγιστο κέρδος προς την επιθυμητή κατεύθυνση ( κατά πλάτος του σύρματος) ακολουθούμενο από την γωνία εκπομπής και τα -3 dB κάθετου εύρους ακτινοβολίας. Οι επόμενες δύο στήλες δείχνουν πάλι το κέρδος και την γωνία ακτινοβολίας/εύρος ακτινοβολίας, αλλά, για την κατά μήκος διεύθυνση (από τα άκρα του σύρματος).Τέλος οι τελευταίες δύο στήλες δίνουν την σύνθετη αντίσταση του σημείου τροφοδοσίας και την ακριβή συχνότητα συντονισμού για το συγκεκριμένο ύψος.

ύψος	ύψος		Επιθυμητή κατεύθυνση	Επιθυμητή κατεύθυνση		Άκρη Δίπολου	Άκρη Δίπολου
μήκη			Κέρδος	Γωνία Εκπομπής		κέρδος	Γωνία Εκπομπής		Συχν. Τροφοδ σίας	Συχνο τητα
κύματος	μέτρα		(dbi)	Εύρος ακτινοβολίας		(dbi)	Εύρος ακτινοβολίας		Z	Συντο νισμού
4.0*	171.4		7.75	4 / 4		5.57	72 / 13			6.93
3.0	128.5		7.83	5 / 5		5.25	68 / 14		77+ j11	6.94
2.0*	85.7		7.80	7 / 7		0	39 /		75 + j12	6.95
1.5	64.3		7.72	9 / 10		-2.50	33 /		75 + j11	6.96
1.0*	42.8		7.64	14 / 15		-11.00	20 /		74 + j08	6.96
.9	38.5		7.03	16 / 17		-8.30	22 /		85 + j13	6.94
.8	34.3		7.16	18 / 19		-6.40	25 /		84 + j26	6.88
.7*	30.0		7.95	20 / 22		-4.50	30 /		70 + j30	6.88
.6	25.7		8.35	23 / 26		-1.95	40 /		60 + j16	6.94
.5*	21.4		7.45	28 / 33		-0.51	43 / 33		71 - j00	7.00
.4	17.1		6.06	35 / 47		1.30	59 / 102		93 + j04	6.98
.3*	12.9		5.59	50 / 137		4.71	90 / 80		100 + j32	6.86
.2	8.6		6.70	90 / 118		6.70	90 / 67		71 + j56	6.77
.1*	4.3		8.21	90 / 103		8.21	90 / 66		23 + j39	6.84
.05	2.14		9.61	90 / 99		9.60	90 / 72		7 + j12	6.95

* γραφικές απεικονίσεις γι’ αυτές τις κεραίες δίνονται πάρα κάτω

Ανάλυση της «Επιθυμητής Κατεύθυνσης:
Το πρώτο πράγμα που προσέχουμε είναι ότι το κέρδος στην επιθυμητή (κατά πλάτος) διεύθυνση μεταβάλλεται πολύ λίγο σε σχέση με το ύψος. Η μόνη αλλαγή στο σχήμα είναι στην γωνία εκπομπής του πρωτεύοντος λοβού. Καθώς η κεραία πλησιάζει όλο και περισσότερο προς το έδαφος η γωνία ακτινοβολίας γίνεται μεγαλύτερη και το -3 dB κάθετο εύρος ακτινοβολίας γίνεται πιο ευρύ. Σημειώστε ότι κάτω από το σημείο αναφοράς του μισού μήκους κύματος η γωνία εκπομπής αυξάνεται δραματικά. Εάν δε το δίπολο χαμηλώσει στα 0.3 μήκη κύματος η περισσότερη ακτινοβολία φεύγει κάθετα. Αυτό εξηγεί κιόλας τον «κανόνα» που θέλει το δίπολο να είναι σε ύψος το λιγότερο ½ του μήκους κύματος για να δουλέψει DX. Χωρίς να είναι απόλυτο όμως γιατί υπάρχει και το NVIS ή ΣΚΠΚ για το οποίο θα μιλήσουμε πάρα κάτω.

Ανάλυση της ακτινοβολίας των Άκρων:
Συχνά βλέποντας την γραφική απεικόνιση του διπόλου, βλέπουμε μία οξεία κοιλιά ακτινοβολίας στα άκρα του διπόλου. Αν και τεχνικώς είναι ακριβές, μπορεί να είναι πολύ παραπλανητικό καθώς και ο πίνακας δείχνει, διότι προσπαθούμε να απεικονίσουμε ένα σχήμα 3 διαστάσεων με 2 διαστάσεις. Είναι μεγάλης σημασίας το γεγονός ότι, υπάρχει ένα μεγάλο κέρδος στα άκρα του διπόλου το οποίο ακτινοβολείται με μεγαλύτερες γωνίες. Λόγο των πολλαπλών λοβών οι οποίοι δημιουργούνται πάνω από το ½ του μήκους κύματος δεν είναι εύκολο να αποτυπωθεί σε επίπεδη μορφή. Επιλέχθηκε να επιδειχθεί το κέρδος και η γωνία εκπομπής για τον δευτερεύων λοβό με την χαμηλότερη γωνία ακτινοβολίας αλλά, δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε ότι αρκετά συχνά υπάρχει ένας πρωτεύων λοβός σε υψηλότερη γωνία.

Ανάλυση του Σημείου τροφοδοσίας:
Το μήκος της κεραίας αναφοράς επιλέχτηκε να συντονίσει στο ύψος του μισού μήκους κύματος. Όπως ήταν αναμενόμενο η αντίσταση του σημείου τροφοδοσίας άλλαζε σημαντικά με κάθε αλλαγή του ύψους. Έτσι λοιπόν επιβεβαιώνεται αυτό που συνιστούν όλοι λέγοντας ότι ανάλογα την τοποθεσία κόβουμε ανάλογα και το δίπολό μας. Επαναλαμβάνω το ύψος έχει πολύ μεγάλη σημασία. Την αντίστοιχη συχνότητα συντονισμού για το κάθε ύψος μπορούμε να την δούμε στην τελευταία στήλη.

Λοιπόν, Πόσο ψηλά πρέπει να είναι το δίπολο για να δουλεύει καλά;
Επιστρέφουμε λοιπόν για να δούμε τι θέλουμε να καταφέρει το δίπολό μας.
Για DX, το μεγάλο ύψος είναι απαραίτητο αφού περισσότερη ισχύς συγκεντρώνεται μεταξύ των 5 και 15 μοιρών και αυτό είναι το μεγάλο πλεονέκτημα. Ύψη γύρο στο ένα μήκος κύματος είναι απαραίτητα για να έχουμε και πλευρική εκπομπή στις ίδιες μοίρες. Όπως και να ‘χει το «ψηλότερα» δεν είναι και καλύτερα. Δώστε προσοχή στο μέγεθος των δευτερευόντων λοβών στην διεύθυνση κατά πλάτος του διπόλου. Μερικά ύψη δείχνει ότι δουλεύουν καλύτερα από κάποια άλλα στην καταπολέμηση του τοπικού QRM.
Για τοπικές επαφές χαμηλότερα ύψη δείχνουν να είναι πιο αποτελεσματικά. Προσέξτε πόσο πολυκατευθυντικό το δίπολό μας γίνεται στα μικρά ύψη. Κάτω από τα 0.4 του μήκους κύματος υπάρχει λιγότερο από 1 dB εξασθένησης στα άκρα του διπόλου, πράγμα το οποίο συνιστά ένα ύψος μεταξύ 0.3 και 0.4 του μήκους κύματος να είναι το ιδανικό για τοπικά δίκτυα και κουβεντούλα.
Η αντίσταση του σημείου τροφοδοσίας και το ταίριασμά της με την γραμμή μεταφοράς δεν δείχνει να έχει μεγάλη σημασία εκτός, από τα πολύ χαμηλά ύψη. Τα αποτελέσματα του ύψους σε 2:1 εύρος στασίμων δεν ερευνάται από το πρόγραμμα.

Διαγράμματα Ακτινοβολίας
Στο πρώτο διάγραμμα έχουμε ένα δείγμα της ανύψωσης και κατά πλάτος (λευκή γραμμή) και από το άκρο (κίτρινη γραμμή) για ένα ύψος 4 μήκους κύματος ή 170 μέτρων. Σημειώστε την σημαντικά υψηλή γωνία ακτινοβολίας προς όλες τις κατευθύνσεις συν το γεγονός των εξαίρετων λοβών χαμηλής γωνίας. Γωνία ακτινοβολίας (takeoff angle) 4°.

Αυτό το διάγραμμα δείχνει το δείγμα ανύψωσης για ένα ύψος 2 μήκων κύματος ή 85 μέτρων. Το λευκό ίχνος είναι κατά πλάτος του διπόλου. Το κίτρινο ίχνος είναι κατ’ άξονα (από τα άκρα). Ακόμα, αρκετή ακτινοβολία σε μεγάλες μοίρες. Γωνία ακτινοβολίας 7°.

Αυτό το διάγραμμα δείχνει το δείγμα ανύψωσης στο ύψος του 1 μήκους κύματος ή 42 μέτρων. Το λευκό ίχνος είναι κατά πλάτος και το κίτρινο κατ’ άξονα. Ο δευτερεύων λοβός είναι κάτω στις 47 μοίρες αλλά, ο πρωτεύων είναι στις 14 μοίρες.

Το διάγραμμα αυτό είναι ένα δείγμα ανύψωσης για ένα ύψος 0.7 του μήκους κύματος ή 30 μέτρα.
Το λευκό ίχνος είναι κατά πλάτος και το κίτρινο κατ’ άξονα. Ο πρωτεύων λοβός είναι στις 20 μοίρες. Προσέξτε τον μεγάλο κάθετο λοβό που εμφανίσθηκε.

Αυτό το διάγραμμα μας δείχνει ένα δίπολο στο μισό του μήκους κύματος ή 20 μέτρα. Η λευκή γραμμή είναι κατά πλάτος του διπόλου ενώ η κίτρινη κατ’ άξονα (από τα άκρα).
Αυτό είναι το κλασικό σχήμα με τον πλέον επιθυμητό κι ενδεικνυόμενο λοβό για DX επαφές, έτσι όπως το δέχεται η διεθνής βιβλιογραφία! (ARRL Antenna Book, Les Moxon G6XN)

Αυτό το διάγραμμα δείχνει την ανύψωση για ένα ύψος 0.3 του μήκους κύματος ή 13 μέτρα.
Το λευκό ίχνος είναι κατά πλάτος και το κίτρινο κατ’ άξονα.
μπαίνουμε σε κατάσταση «συννεφοθερμαντήρα» τώρα. Αλλά αυτό το θέμα της χαμηλής κεραίας θα μας απασχολήσει σε άλλο σημείο και άλλο άρθρο.

Αυτό το σχέδιο δείχνει την ανύψωση για ένα ύψος της τάξης του 0.1 του μήκους κύματος ή 4 μέτρα.
Το λευκό ίχνος είναι κατά πλάτος του διπόλου ενώ το κίτρινο κατ’ άξονα.

Όπως θα είδατε στα διαγράμματα, δημιουργείται το εξής παράδοξο.

Όταν το δίπολο είναι αρκετά χαμηλά η γωνία ακτινοβολίας του είναι κάθετη με αποτέλεσμα να μετατρέπεται σε ¨συννεφοθερμαντήρα¨ και να δουλεύει πολύ καλά με το φαινόμενο NVIS ή ΣΚΠΚ.*

Σε ένα μέτριο αλλά και εφικτό ύψος δουλεύει σαν κλασική DX κεραία.

Σε πολύ μεγάλο ύψος δε, τα κάνει κει τα δύο. ΑΛΛΑ!

Την κεραία των 7Mhz δεν μπορούμε να την σηκώσουμε στα 170 μέτρα, πόσο μάλλον την κεραία των 3.5Mhz στα 440 μέτρα, ενώ την κεραία των 28Mhz, ενώ μπορούμε να την σηκώσουμε στα 40 μέτρα δεν μας χρειάζεται ο κάθετος λοβός και εκτός αυτού για την μπάντα των 10 μέτρων υπάρχουν καλύτερες κεραίες!

Πολλά 73’s de M/SV3AUW

Κάθετες Κεραίες ή αλοιώς και μονόπολα!

¨ένας σταθμός ασυρμάτου είναι τόσο αποδοτικός, όσο η κεραία από την οποία εκπέμπει¨

ARRL Antenna Book

Υπάρχουν δυο τύποι κεραιών. Οι κάθετες και οι οριζόντιες. Καμιά φορά και ο συνδυασμός αυτών.

ΚΑΘΕΤΕΣ ΚΕΡΑΙΕΣ

Είναι αυτό το οποίο τις χαρακτηρίζει. Το εκπέμπον στοιχείο είναι κάθετο ως προς το έδαφος. Πλεονέκτημα αυτής της κεραίας είναι η ανάγκη για ένα μόνο σημείο στήριξης (συνήθως στο κάτω μέρος). Μειονέκτημα αυτής της κεραίας είναι το γεγονός ότι για τις χαμηλές συχνότητες το ύψος γίνεται πολύ μεγάλο, με αποτέλεσμα προβλήματα στήριξης και ευσταθείας, για τον μέσο ερασιτέχνη. Λόγο της χαμηλής γωνίας ακτινοβολίας, είναι ιδανική κεραία για DX. Χρειάζεται όμως πολύ καλή RF γείωση. Αυτό δεν έχει να κάνει με το πόσα ηλεκτρόδια γείωσης θα τοποθετήσουμε στο έδαφος αλλά με τα Radials. Από μελέτες οι οποίες έχουν γίνει την δεκαετία του 30 ( G.H.Brown, R.F.Lewis και J.Epstein, “Ground Systems as a Factor in Antennas Efficiency” June 1937) και δεν έχουν διαψευσθεί από κανέναν κατασκευαστή κεραιών, χρειάζεται να τοποθετήσουμε ακτινικά ξεκινώντας από την βάση της κάθετης κεραίας μας 120 Radials μισού μήκους κύματος (λ/2) για την συχνότητα για την οποία είναι συντονισμένη η κεραία μας. Δύσκολο πράγμα θα μου πείτε.

Δεν γίνεται διαφορετικά. Ή τοποθετείτε τα Radials ή η γωνία ακτινοβολίας ανεβαίνει και η κεραία σας ακτινοβολεί σαν δίπολο χαμηλού ύψους. Κυκλοφορούν στην Ελληνική αγορά «κάθετες κεραίες» οι οποίες κοστίζουν ακριβά στους αγοραστές τους. Χωρίς κιόλας να δίνουν όλα αυτά που υποτίθεται ότι υπόσχονται.

Αλήθεια, τι είναι κεραία;

Κεραία είναι το μέσο δια του οποίου ακτινοβολείται στον χώρο Ηλεκτρομαγνητική Ακτινοβολία. Θα σας σοκάρω λέγοντας ότι και ένας μεταλλικός συνδετήρας είναι εν δυνάμει μια κεραία, ανεξαρτήτως συχνότητας. Με μια καλή μονάδα προσαρμογής μπορεί να «συντονίσει» ακόμα και στα 160 μέτρα! Εμείς οι ίδιοι όταν καιγόμαστε από RF, γινόμαστε εκείνη την στιγμή κεραίες. Συνεπώς μερικά κομμάτια αλουμίνιο, ενωμένα μεταξύ τους σε κάθετη διάταξη είναι μια κεραία. Και μάλιστα κάθετη! Ο συντονισμός της όμως και εδώ αρχίζουν τα ωραία, γίνεται με την βοήθεια ενός ATU του ιδίου κατασκευαστή.

Για να δικαιολογηθεί το «κάθετο» της κεραίας, κάτω από το ATU, συνιστάται να τοποθετηθούν 2 ράντιαλ για την κάθε μία μπάντα λειτουργίας. Η θεωρία ορίζει και μάλιστα από το 1937 ότι, για ένα κάθετο μονόπολο λ/4 τα ράντιαλς που θα ξεκινήσουν ακτινικά από την βάση του θα είναι λ/2 και μάλιστα 120 τον αριθμό. Αυτό το κάθετο πράγμα δεν ανήκει σε καμία κατηγορία μήκων κύματος. Δεν είναι λ/4, δεν είναι λ/2 , δεν είναι 5/8. δεν είναι τίποτα απ’ όλα αυτά. Είναι μία random wire κάθετη. Μην έχοντας άλλη εναλλακτική λύση δουλεύω και εγώ τώρα με μία random wire. Η μόνη διαφορά είναι ότι η δικιά μου είναι οριζόντια και με μήκος γύρο στα 45 μέτρα έχει μεγάλη γωνία ακτινοβολίας ενώ, η άλλη σαν κάθετη και μόνο 9 μέτρα έχει χαμηλή γωνία και κάνει για DX.

Νομίζετε!

Όσο λιγότερα τα ράντιαλς τόσο μεγαλύτερες οι απώλειες στο σημείο τροφοδοσίας. Ανάλογη με τις απώλειες είναι και η γωνία ακτινοβολίας. Μεγάλες απώλειες, μεγάλη γωνία ακτινοβολίας. Γι’ αυτό κιόλας να εκπέμπουν τόσο καλά στις χαμηλές, νόμιμες και παράνομες τοπικές μπάντες. Το ζητούμενο σε μία κεραία είναι να προσαρμόσουμε την είσοδό της στην ωμική αντίσταση της γραμμής μεταφοράς ή καμιά φορά και το αντίθετο. Προσθέτοντας παθητικά στοιχεία ( όπως μία μονάδα προσαρμογής) σ’ εκείνο το σημείο μόνο καλό που δεν κάνει στον λοβό ακτινοβολίας. Χωρίς να ξεχνάμε καις τις εισαγόμενες απώλειες. Δεν θα έχετε ακούσει πολλοί από σας για τον συντελεστή δ (δέλτα). Είναι ο συντελεστής απωλειών της κάθε μονάδας προσαρμογής. Ξέρει κανείς πόσες είναι οι απώλειες στην μονάδα προσαρμογής; Το μόνο που ενδιαφέρει είναι τα στάσιμα στο μηχάνημα να είναι 1.1:1.

Mα, αν δεν κάνω λάθος, το ίδιο συμβαίνει όταν στο μηχάνημα συνδέσουμε ένα Dummy Load!

Αγωνίζονται οι αγοραστές να ικανοποιήσουν τις «θείες εντολές» και να τοποθετήσουν τα ράντιαλ που «πρέπει» όσο «πρέπει». Ο μακαρίτης Doug DeMaw είναι σαφέστατος στο W1FB ANTENNA NOTEBOOK. Όταν μια κάθετη κεραία είναι μικρότερη από λ/4 τότε και τα ράντιαλς μπορούν να είναι μικρότερα χωρίς να υπάρχει μεγάλη επίπτωση στην γωνία ακτινοβολίας. Αρκεί να καλύπτουν το ενεργειακό είδωλο του κάθετου εκπέμποντος στοιχείου. Για ένα ράντιαλ μας μιλά και Les Moxon στο βιβλίο του HF Antennas for Al Locations περιγράφοντάς το στο σχήμα του τρομπονιού να γυρίζει γύρω από την βάση του μονόπολου. Συνιστά δε την ανύψωση του μονόπολου σε ύψος 0.2 του μήκους κύματος για καλύτερα αποτελέσματα.

Και τέλος στο Antenna Book στην σελίδα 3-14 το Radio Broadcast Ground Systems δηλώνει: «πειράματα δείχνουν ότι το σύστημα γείωσης το οποίο αποτελείται μόνο από 15 ράντιαλς δεν χρειάζεται να είναι πάνω από 0.1 του μήκους κύματος μακριά, ενώ το σύστημα το οποίο αποτελείται από 113 ράντιαλς συνεχίζει να είναι αποτελεσματικό έως και του 0.5 του μήκους κύματος».

Τώρα αν κάποιος δεν έχει καταλάβει την διαφορά ακόμα, ας τα πω πιο απλά και με χρηματικούς όρους. Η «κάθετη κεραία» αυτή η οποία δουλεύει το ίδιο καλά με την οριζόντια δικιά μου κοστίζει πάνω από 700Ευρώ. Η δικιά μου, η οριζόντια, η οποία δουλεύει το ίδιο καλά με την κάθετη έχει ένα κόστος στην χειρότερη περίπτωση 150Ευρώ. Όσο κοστίζει μια μονάδα συντονισμού από την MFJ. Στην καλύτερη περίπτωση με την σαβούρα που μαζεύουμε στα Ham fest, θα κοστίσει ένα κλάσμα της τιμής του εμπορίου. Όποιος δεν έχει τις τυπικές ραδιοερασιτεχνικές γνώσεις και την τυπική λογική να αγοράσει ένα βιβλίο ( να ξεστραβωθεί που έλεγε και ο παππούς μου), καλό είναι να έχει χρήμα!

Και μια δωρεάν παρατήρηση. Αν η κάθετη κεραία σας δεν «δουλεύει» καλά σε τοπικό επίπεδο, στην μπάντα των 80 και 40 μέτρων, δυο τινά συμβαίνουν. Ή έχετε ένα πολύ ωραίο ραβδόσχημο Dummy Load ή έχετε μια πολύ καλή κεραία για DX.

Πολλά 73 de SV3AUW

ΓΕΙΩΣΕΙΣ

ΓΕΙΩΣΕΙΣ

Υπάρχουν δύο τύποι γειώσεως.

Η Ηλεκτρική Γείωση

 και η RF Γείωση.

Η Ηλεκτρική γείωση είναι μια απλή γείωση και έχει σαν σκοπό να ενισχύσει τον Ουδέτερο ή μηδενικό κόμβο της ΔΕΗ.

Συνήθως αποτελείται από μια ανοξείδωτη ή χάλκινη ράβδο μήκους 2 μέτρων καρφωμένη στο χώμα έξω ακριβώς από την οικία μας ή τον χώρο μας. Ένα χοντρό χάλκινο καλώδιο (χαλκός 16αρης) συνδέει την ράβδο με το ρολόι της ΔΕΗ και από εκεί με όλο το σπίτι.

Σε πιο εξειδικευμένες καταστάσεις όπως χρήση 3φασικού ή ύπαρξης αλεξικέραυνου, χρησιμοποιούμε το λεγόμενο τρίγωνο γείωσης με τρεις ράβδους αυτήν την φορά απέχοντας μεταξύ τους 1 μέτρο ή και λόγο παραπάνω. Άλλη μία εξειδικευμένη γείωση αποτελείται από κάμποσα φύλα χαλκού του 1 τμ σε στρώματα έχοντας ανάμεσα τους καρβουνόσκονη και ευρισκόμενα σε βάθος 2 μέτρων.

Λοιπόν, πως είπαμε ότι είναι η Ηλεκτρική γείωση; Ε, καμία σχέση με την RF Γείωση!

Αυτό το οποίο συνδέει την ράβδο γείωσης με τον ηλεκτρικό πίνακα ή με τον Σταθμό Ασυρμάτου μας είναι ένα καλώδιο. Αλλά τι καλώδιο και πόσο μεγάλο καλώδιο;

Θα μου επιτρέψετε να κάνω μια παρένθεση και να χρησιμοποιήσω μερικούς Αγγλικούς τεχνικούς όρους.

IMPEDANCE ή Σύνθετη Αντίσταση, είναι η αντίθεση της Αντίστασης και της Αντιαντίστασης ενός κυκλώματος, το οποίο διαρρέετε από εναλλασσόμενο ρεύμα. Η Σύνθετη Αντίσταση αυτή έχει τιμή το Ωμ και σύμβολο το Ζ.

REACTANCE ή Αντιαντίσταση είναι η αντίθεση στην ροή εναλλασσόμενου ρεύματος και συμβολίζεται με το Χ. Η αντίσταση αυτή από πυκνωτή λέγεται Χωρητική Αντίσταση και συμβολίζεται με το X_c και η αντίσταση από πηνίο λέγεται Αυτεπαγωγική Αντίσταση και συμβολίζεται με το X_L.

Το κάθε σύρμα λοιπόν έχει αυτεπαγωγή και κατά προέκταση Αυτεπαγωγική Αντίσταση. Όσο πιο μεγάλο είναι αυτό το σύρμα τόσο πιο μεγάλη θα είναι και η Αυτεπαγωγική του Αντίσταση και τόσο μεγαλύτερη η αντίθεση στην ροή του RF ρεύματος. Όσο πιο χοντρό το σύρμα τόσο πιο μικρή η αντίθεση στην ροή.

Κάτι ανάλογο δηλαδή με την DC αντίσταση του σύρματος. Όσο μεγαλύτερο το σύρμα τόσο μεγαλύτερη και η Αντίσταση και όσο πιο χοντρό τόσο πιο μικρή η αντίσταση για το δεδομένο μήκος.

ΟΜΩΣ η RF ρέει στην επιφάνεια του σύρματος ή του αγωγού μας ανεξάρτητα από το πάχος ή την διάμετρο αυτού. Και δεύτερον και κυριότερο έχει να κάνει με το μήκος κύματος. Το μήκος κύματος του DC είναι τεράστιο ενώ το μήκος κύματος της RF θα μπορούσαμε να πούμε ότι τριγυρίζει στα πόδια μας!

Όταν η X_L (Αυτεπαγωγική αντίσταση) μετρηθεί κατά το μήκος ενός καλωδίου, το εύρος της μεταβάλλεται από ένα μέγιστο έως ένα ελάχιστο και συνεχίζει να μεταβάλλεται σε περιόδους ανάλογες με το μήκος του αγωγού και την συχνότητα. Η DC αντίσταση δεν έχει περιόδους και μεταβάλλεται γραμμικά σύμφωνα με το μήκος της.

Εάν μετρήσουμε την X_L θα δούμε ότι παίρνει την μέγιστη τιμή της όταν ο αγωγός είναι περίπου το ¼ της συχνότητας. Αντίθετα έχει την ελάχιστη τιμή όταν ο αγωγός είναι περίπου το ½ της συχνότητας.

Έτσι δουλεύουν θεωρητικά τα loading coils στις multiband κεραίες και τα οποία, κάποιοι-κάπου, τα αποκαλούν και traps!?! Στο τέλος του πρώτου μήκους του σύρματος αυτής της κεραίας το πηνίο παίρνει την μέγιστη αυτεπαγωγή του X_L απομονώνοντας κατά κάποιο τρόπο το υπόλοιπο σύρμα επιτρέποντάς μας να συντονίσουμε σε μια μεγαλύτερη συχνότητα.

Για παράδειγμα λοιπόν, ένας αγωγός μήκους 2.5 μέτρων είναι λ/4 στους 28 MHz. Εάν τα 2.5 μέτρα αγωγού συνδέουν το μηχάνημά σας με την γη, να είστε σίγουροι ότι δεν το κάνουν! Αντίθετα μάλιστα εμποδίζουν την RF να φτάσει στην γη! Αν όμως ο αγωγός αυτός είναι λ/2 στην συχνότητα και επί του προκειμένου 5 μέτρα, η αυτεπαγωγή στο άκρο του θα είναι η ελάχιστη δυνατή γειώνοντας έτσι την RF. Οπότε θα πρέπει με την μέθοδο του κόψε-πρόσθεσε να βρούμε ένα μήκος αγωγού για αυτή την συχνότητα. Σε συνάρτηση πάντα βέβαια με την προηγούμενη αλλά και την επόμενη. Δύσκολα τα πράγματα λόγο των αρμονικών σχέσεων των διαθεσίμων συχνοτήτων. η οποία τον διαρρέει. Το κακό όμως είναι, ότι τα 5 μέτρα είναι λ/4 στους 14Mhz.

Οπότε ξεχάστε γειώσεις επάνω σε ταράτσες και άλλα αστεία που ακούγονται ανά καιρούς.

Αν ζείτε σε μονοκατοικία καλά θα κάνετε να μετακομίσετε το shack στο ισόγειο για να μην φτάσω στην ακρότητα του υπογείου.

Αν ζείτε σε πολυκατοικία ας προσέχατε αλλά, θα τα πούμε σε λίγο.

Είναι όμορφα να ζει κάποιος σε μονοκατοικία ή σε ένα εξοχικό. Να έχει το shack στον πρώτο ή στον δεύτερο όροφο και να μπορεί να μιλά και να αγναντεύει το πέλαγος ή τον κήπο του. Από τα RFιάσματα και τις απώλειες κάπου εκεί κοντά θα είναι και η εμβέλειά του. Να είστε σίγουροι ότι θα λύσετε πολύ περισσότερα προβλήματα προσθέτοντας μερικά μέτρα καθόδου, κοάξιαλ ή ανοιχτή γραμμή, και μειώνοντας αρκετά τα μέτρα της γείωσης σας και κάνοντας την να δουλέψει επιτέλους σαν RF γείωση.

Οι τυχεροί άτυχοι τώρα οι οποίοι ζουν σε πολυκατοικία.

Μην απελπίζεστε. Έχετε ελπίδα και το όνομα αυτής Αντίβαρο!

Εάν δεν μπορείτε να είστε πολύ κοντά στη Γη και να γειώνετε τα μηχανήματα με έναν πολύ μικρό σε μήκος αγωγό, δεν έχετε παρά να δοκιμάσετε το Αντίβαρο!

Κατά βάση Αντίβαρο ή Αντίβαρα χρησιμοποιούμε στη βάση μίας κάθετης κεραίας όταν αυτή είναι πάνω από το έδαφος δημιουργώντας έτσι ένα αποτελεσματικό πεδίο Γης.

Στη πιο απλή μορφή το αντίβαρο μπορεί να είναι ένα απλό κομμάτι σύρμα μήκους ¼ του λ. Και βέβαια επειδή το κάθε σύρμα είναι ¼ του λ για την συχνότητα που δουλεύουμε θα χρειαστούμε τόσα σύρματα, όσα για τις μπάντες που μιλάμε.

Αγωγό λ/4 βέβαια κι όχι λ/2, διότι αυτό που θέλουμε είναι να τραβήξουμε την RF μακριά από τον σταθμό μας κι όχι να βάλουμε φωτιά!

Για ακόμα καλύτερα αποτελέσματα μπορούμε να τραβήξουμε δύο σύρματα για την κάθε μία μπάντα, τα οποία βέβαια θα απέχουν μεταξύ τους. Για παράδειγμα, αν τα οποιαδήποτε κεραιοσυστήματά μας είμαι στην βορινή πλευρά του σπιτιού ή ακόμα και της πολυκατοικίας, αυτά τα δύο σύρματα θα μπορούσαν να τοποθετηθούν τα ένα με κατεύθυνση ΝΑ και το άλλο ΝΔ. Στα μέτρα του δυνατού και όσο οι συνθήκες μας επιτρέπουν.

Το βασικό και μερικές φορές πάρα πολύ δύσκολο είναι αυτό το μάτσο καλώδια να φεύγει από το shack και να περπατάει πάνω σε σοβατεπιά και να κρύβεται κάτω από χαλιά ή ότι άλλο κατεβάζει η ευδόκιμη φαντασία μας.

Για να μην σας κουράζω με υπολογισμούς σας δίνω έτοιμα κάποια μήκη Αντίβαρων.

160 μέτρα 40 μέτρα

80-75 μέτρα 20 μέτρα

40μέτρα 10 μέτρα

30 μέτρα 7 μέτρα

20 μέτρα 5 μέτρα

17 μέτρα 4 μέτρα

15 μέτρα 3.5 μέτρα

12 μέτρα 3 μέτρα

10 μέτρα 2.5 μέτρα

Όπως μπορείτε να δείτε στις χαμηλές μπάντες το μήκος του αγωγού είναι πολύ μεγάλο για μέσα στο σπίτι. Καλύτερα είναι λοιπόν από το να έχουμε διάφορα σύρματα στο πάτωμα και τις γωνίες, σαν τα μαλλιά της τρελής, να χρησιμοποιήσουμε ένα καλώδιο από κοντρόλ ρότορα ή κάτι παρόμοιο.

Το καλώδιο αυτό θα πρέπει να έχει μέσα του τόσους αγωγούς όσες μπάντες σκοπεύουμε να συντονίσουμε με αυτό.

Είναι πιο εύκολο αλλά και πιο αποδεκτό από “αυτήν-που-η-κάθε-επιθυμία-της-είναι-διαταγή” να χρησιμοποιήσουμε ένα τέτοιου τύπου καλώδιο. Ακόμα και δύο καλώδια!

Για παράδειγμα, εάν δουλεύουμε τα 80,40,20,15 και 10 μέτρα να χρησιμοποιήσουμε δύο κομμάτια καλωδίου μήκους 20 μέτρων το καθένα με 5 αγωγούς το καθένα μέσα του. Αφού ορίσουμε πιο χρώμα αγωγού θα αντιστοιχεί σε πια συχνότητα θα τα απλώσουμε στην τελική τους θέση, κατόπιν ΣΥΝΑΙΝΕΣΕΩΣ(!), και θα τα κόψουμε στα ανάλογα μήκη ίσως με ένα 5 % ανοχή. Θα αφαιρέσουμε στην συνέχεια τα μήκη τα οποία περισσεύουν για να μην έχουμε αποσυντονισμό εξ αυτεπαγωγής και το πιο λογικό είναι ότι έχουμε λύση το πρόβλημά μας.

Την μια μεριά μάλλον γιατί υπάρχει και η άλλη πλευρά!  

Που και πως θα συνδεθεί η άλλη πλευρά του αντίβαρου;

Η καλύτερη RF ΓΗ δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΓΗ!!!

Ακόμα και 50 μέτρα να είναι το καλώδιο της ηλεκτρικής σας ΓΗΣ θα το αφήσετε ως έχει. Τα μηχανήματά σας χρειάζονται ένα σημείο αναφοράς μηδενικής τάσης.

Το εύλογο ερώτημα που δημιουργείται τώρα είναι, πως θα συνδεθούν όλα αυτά τα σύρματα, καλώδια, μηχανήματα μαζί;

Αποφύγετε να τα συνδέσετε όλα μαζί σε έναν κοινό κόμβο όπως για παράδειγμα το Tuner. Το μόνο που θα καταφέρετε είναι να φτιάξετε ένα δύσχρηστο κότσο.

Σε βιβλία ηλεκτρικής, ως επί το πλείστον θεωρίας, διαβάζουμε για μία μπάρα χαλκού στο πίσω μέρος του πάγκου μας και στην οποία επάνω γειώνουμε χωριστά το κάθε ένα μηχάνημα και το κάθε ένα καλώδιο. Πάρα πολύ σωστά αλλά εμείς δεν δουλεύουμε με τριφασικό!

Για θυμηθείτε τώρα τι λέγαμε στην αρχή για την RF? Ρέει στην επιφάνεια!

Αντί για συμπαγή μπάρα χαλκού, άστε που είναι και πανάκριβη, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα φύλλο χαλκού χαλκογραφίας ή πολλά μεγάλα κομμάτια εποξικής πλακέτας κατασκευών ή και ακόμα μια χοντρή χαλκοσωλήνα από τους υδραυλικούς. Το πάχος του χαλκού δεν έχει να κάνει με την RF. Η επιφάνεια μετράει!

Μια λωρίδα χαλκού οποιασδήποτε προέλευσης, πλάτους 15cm και μήκους όσος είναι ο πάγκος μας είναι υπέρ αρκετή. Με το μικρότερο δυνατόν μήκος αγωγού θα γειώσουμε τα μηχανήματά μας και μάλλον θα έχουμε λύση το πρόβλημά μας.

Επειδή μιλάμε για επιφάνεια παρά για κάποιο πάχος αγωγού, τις ενώσεις πάνω στον χαλκό θα τις κάνετε με κολλητήρι.

Ακόμα και αν θεωρείτε ότι δεν έχετε πρόβλημα με την RF, αν προσέξετε τα συμπτώματα ίσως να αναγνωρίσετε μερικά. Μπορεί να μην σας «τσιμπά» το μικρόφωνο κάθε φορά που το ακουμπάτε στα χείλια σας η ακόμα χειρότερα να σας «γαργαλά» το ρεύμα κάθε φορά που εκπέμπετε και να μην Rfιάζει η διαμόρφωσή σας, αλλά πάντα υπάρχουν ενδείξεις ανυπαρξίας RF Γης.

Το βαττόμετρο του μηχανήματος με το βαττόμετρο του Tuner δείχνουν διαφορετικές τιμές ισχύος. Θεωρούμε βέβαια ότι και τα δύο είναι στα μέτρα του δυνατού αξιόπιστα.

Υπάρχει αλλαγή στα στάσιμα τα οποία βλέπουμε όταν αφαιρέσουμε τις γειώσεις πάνω από τα μηχανήματα.

Υπάρχει αλλαγή στα στάσιμα αν προσθέσουμε ένα λ/4 αντίβαρο παράλληλα με την υπάρχουσα γείωση.

Διαφορετικές ενδείξεις στασίμων ή στάθμης θορύβου από δύο διαφορετικούς πομποδέκτες συνδεδεμένους στο ίδιο σύστημα γης.

Εάν παρατηρήσετε κάτι να μην δουλεύει σωστά κάνοντας τα πάρα πάνω τεστ, διαβάστε το κείμενο από την αρχή. Κάπου θα βρείτε την λύση στο πρόβλημά σας.

73’s de sv3auw/ τάκης περρέας

sv3auw@hotmail.co.uk